|
Istorijat
Banatska Topola se nalazi
u Vojvodini na severu Banata,
na teritoriji Opštine Kikinda (18 kilometara
južno od grada), 3 kilometara istočno od
magistralnog puta Kikinda-Zrenjanin.
Ovo selo osnovano je pre više od 200 godina,
gotovo u isto vreme kada i susedna mesta, Toba i
Torda. Međutim, arheološki tragovi iz okoline
ovog sela pokazuju, da su prva ljudska
staništa u ovom kraju ponikla još u poznom
bronzanom dobu (1200. god. pre n.
e.). Iz
ovog razdoblja potiče i jedan izuzetan nalaz,
koji se danas čuva u Narodnom muzeju u Kikindi.
To je depo (skrivnica) bronzanih alatki i oružja
( sekira, koplja, sečiva), koji je sasvim
slučajno otkriven nadomak ulaza u selo 1971.
godine.
U
antičkom periodu ovim prostorima dominirali su
varvarski narodi, od kojih su se najduže
održali iranski Sarmati. Nalazišta sa tragovima
njihove kulture, otkriveni su na više mesta u
seoskom ataru ( potez Novo selo, Balint, Ostrvo
i dr.).
Posebnu zanimljivost predstavljaju rimske
monete, novčići, koji su u posed varvara dospeli
putem trgovine (u potezu Ostrvo otkriven je
srebrni novčić cara Trajana).
U
srednjem veku u okolini današnje Topole
egzistiralo je više naselja. Tragovi jednog
većeg naselja otkriveni su u potezu Balint, 2
kilometara istočno od centra današnjeg sela.
Tragovi na terenu pokazuju da je ovo naselje
imalo i svoju crkvu (sagrađenu od opeke i
kamena), koja je bila okružena grobljem lokalnog
stanovništva. Nalazi sa terena govore da je ovo
naselje živelo pre oko 800 godina
( XII - XIII
vek).
Sve
do pred kraj XVIII veka zemljište oko današnjeg
sela bilo je prekriveno nepreglednim močvarama i
ritovima. Bilo je ovo plavno područje
nekadašnjeg Turskog Begeja, koji je u to vreme
plavio više od 200 hiljada hektara. Tokom
1783. godine ovo zemljište je otkupio grof
Bogdan Karačonji, veleposednik iz susedne
Beodre (N. Miloševo), koji je potom započeo
isušivanje ovdašnjih baruština. Oko 1790.
godine on je usred ovih močvara osnovao Topolu,
koju je naselio nemačkim i mađarskim porodicama.
Početkom XIX veka selo je dobilo naziv Turska
Topola.
Stanovništvo sela se postepeno povećavalo: 1836.
godine u mestu je zabeleženo 382 žitelja. Taj
broj se do 1850. godine povećao na 582 žitelja.
Samo sedam godina kasnije u ovom selu već živi
650 lica, od tog broja 643 Rimokatolika i 7
jevreja. Tokom 1946. godine u selu su naseljeni
srpski doseljenici iz Bosne.
Školstvo u Banatskoj Topoli ima tradiciju dugu
preko 150 godina. Nastava u selu prvobitno se
izvodila u seoskoj bogomolji, koja se nalazila
na mestu današnje crkve. Današnja zgrada škole
podignuta je 1914. godine (deo zgrade prema
ulici). Tokom 1987. godine izgrađeno je novo
krilo zgrade, zajedno sa novom fiskulturnom
salom.
Rimokatolička crkva u mestu podignuta je 1899.
godine na mestu ranije seoske bogomolje.
Sadašnji toranj crkve sazidan je 1914. godine.
Od 1854. godine ovo mesto je poznato po
javljanjima Bogorodice ( prvo pojavljivanje se
desilo još u staroj bogomolji ). Od tada je ovo
selo važno mesto hodočašća, gde se svake godine,
14. i 15. avgusta okuplja mnogo vernika iz
zemlje i inostranstva.
Tokom 90-tih godina
prošlog veka unutrašnjost crkve živopisana je
novim zidnim slikama ( ima ih devet), sa
motivima iz Biblije i mađarske crkvene istorije.
Banatska Topola danas broji 830 stanovnika,
koji
su srpske i mađarske nacionalnosti. Ovoj
Mesnoj zajednici pripadaju i naseljena mesta
Vincaid i Stari Banat. Većina stanovnika bavi se
poljoprivrednom proizvodnjom, a najviše se gaje
ratarske kulture – kukuruz, pšenica, suncokret i
šećerna repa. U 80-tim godinama prošlog veka ovo
mesto nadaleko je bilo poznato po proizvodnji
arpadžika. Poslednjih godina njeno mesto
postepeno preuzima tikva golica, čije ulje
koriste u farmaceutskoj industriji.
U
selu deluje zemljoradnička zadruga “Banaćanka”,
prva privatna zadruga u ovom kraju. Dobrovoljno
vatrogasno društvo, koje broji 80 članova, ove
godine slavi 70 godina postojanja ( osnovano je
1935. ).
Od sportskih udruženja treba
spomenuti Fudbalski klub “Napredak” ( osnovan
1946.), koji ima i svoj fudbalski stadion u
mestu ( ul. Petefi Šandora ). Udruženje žena u
selu deluje od 1997. godine.
Važniji telefoni:
Mesna kancelarija: 0230/ 67-201
Mesna zajednica: 67-237
ZZ «Banaćanka»: 67-202
|
